YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH Y TẾ

Người Mỹ gốc Á là cộng đồng rất đa dạng về tình trạng kinh tế xã hội, trình độ Anh ngữ, nhu cầu y tế và đặc điểm văn hóa. Những đặc điểm này kết hợp với nhiều yếu tố khác – chẳng hạn như kiến thức và tín ngưỡng liên quan đến các nguyên nhân gây bệnh, phương thức điều trị và giá trị cản trở – thường khiến người Mỹ gốc Á chậm trễ trong việc tìm kiếm hoặc tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng.

Do đó, nghiên cứu đã chỉ ra các rào cản đáng kể khiến người Mỹ gốc Á không thể tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng. Một nghiên cứu mới đây của Ủy ban Kaiser về Medicaid và những đối tượng không được bảo hiểm đã cho thấy người Mỹ gốc Á thường ít nhận được bảo hiểm y tế từ chủ lao động hơn là người da trắng không thuộc gốc Tây-Bồ, và trong số những người Mỹ gốc Á không nhận được hợp đồng bảo hiểm do chủ lao động tài trợ, chỉ có 9% tự mua bảo hiểm.

Ngoài vấn đề này, người Mỹ gốc Á thường chịu gánh nặng bởi trình độ tiếng Anh hạn chế và ít hiểu biết về hệ thống y tế phức tạp của Mỹ. Các thành viên trong cộng đồng có thể không biết đặt câu hỏi nào là phù hợp – hay thậm chí là không biết hỏi ai – và có thể thiếu thông tin rõ ràng về cách đánh giá vấn đề của họ trong bối cảnh văn hóa mới.

Yếu tố quyết định xã hội

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) định nghĩa sức khỏe là “tình trạng hoàn toàn khỏe mạnh về thể chất, tinh thần, xã hội chứ không chỉ đơn thuần là không bị bệnh hay khiếm khuyết”. Khi nảy sinh những bất công về y tế do tình trạng chênh lệch trong nội bộ và giữa các tầng lớp, tình trạng kinh tế xã hội đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc xác định nguy cơ khiến một người bị mắc bệnh và khả năng tìm kiếm phương pháp chữa trị khi bị bệnh.
Trong những năm qua, lĩnh vực y tế công đã chuyển từ hình thức khác biệt cụ thể sang đánh giá “nguyên nhân gốc rễ” của gánh nặng không cân xứng về bệnh tật. Các chuyên gia y tế công hiện đang áp dụng một phương thức toàn diện hơn vốn không chỉ chú trọng yếu tố cá nhân mà còn chú trọng đến các yếu tố bối cảnh, bao gồm tình trạng kinh tế xã hội, môi trường công việc và nhà ở, cơ hội tiếp cận phương tiện đi lại và thành tích học tập.
Đáp lại, các cơ quan chính phủ và chuyên gia y tế nhấn mạnh việc nêu ra các yếu tố quyết định xã hội về y tế và cải thiện các điều kiện thể chất lẫn xã hội, chẳng hạn như “môi trường vững chắc” nhằm mang lại sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Thu nhập:

  • Các đối tượng thuộc nhóm thu nhập cao nhất có thể hy vọng sống lâu hơn trung bình ít nhất 6 năm rưỡi so với các đối tượng thuộc nhóm thu nhập thấp nhất.
  • Cứ 10 người Mỹ gốc Á thì có 1 người sống ở mức nghèo khổ.
  • 13,3% người Mỹ gốc Việt sống dưới mức nghèo khổ.

Giáo dục:

  • Các đối tượng tốt nghiệp đại học có thể hy vọng sống lâu hơn ít nhất 5 năm so với các đối tượng chưa tốt nghiệp trung học và lâu hơn gần như 2 năm so với các đối tượng chưa tốt nghiệp đại học.
  • 14,6% người Mỹ gốc Á không có bằng trung học; con số này tăng lên đáng kể khi phân chia đối tượng theo nhóm dân tộc.
  • 27% người Mỹ gốc Việt không có bằng trung học.

Tiếp cận dịch vụ y tế:

  • Khoảng 1/5 người Mỹ gốc Á ở độ tuổi 18-64 báo cáo là không có bảo hiểm y tế hoặc không có bảo hiểm.
  • Hiện có sự khác biệt đáng kể về bảo hiểm y tế giữa các nhóm nhỏ trong cộng đồng người Mỹ gốc Á. Bảo hiểm do chủ lao động tài trợ dao động ở mức thấp khoảng 49% ở cộng đồng người Hàn Quốc đến 77% ở cộng đồng người Ấn gốc Á.

Yếu tố quyết định ngôn ngữ và văn hóa

Người Mỹ gốc Á đối mặt với những rào cản văn hóa và ngôn ngữ vốn thường làm họ nản lòng hoặc khiến họ không tiếp cận được các dịch vụ y tế hiện có. Trong hầu hết các trường hợp, người Mỹ gốc Á có trình độ tiếng Anh hạn chế gặp khó khăn trong việc hiểu rõ hệ thống y tế của Mỹ hoặc liên hệ với các cơ sở y tế.

  • Những gia đình nói tiếng Châu Á tại Quận Montgomery có tỷ lệ cách ly về ngôn ngữ cao nhất so với các nhóm dân tộc thiểu số khác.
  • 36% người Mỹ gốc Á báo cáo là nói tiếng Anh “dưới mức thành thạo”
  • 3/4 dân số Mỹ gốc Á nói một ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh trong nội bộ gia đình họ.
  • Người Mỹ gốc Á, cùng với người gốc Tây-Bồ, thường ít báo cáo là luôn nhận được dịch vụ chăm sóc y tế khi cần so với các nhóm dân tộc khác.

Một vấn đề quan trọng là nhiều người Mỹ gốc Á cho rằng bác sĩ không hiểu được nền văn hóa hay các giá trị của họ. Họ thường ít đánh giá cao dịch vụ y tế cũng như ít tin tưởng vào dịch vụ được cung cấp khi so sánh với tổng dân số, trong khi các giá trị văn hóa và tín ngưỡng truyền thống khác nhau về căn bệnh và phương thức điều trị khiến họ không tìm kiếm dịch vụ y tế. Do những phương pháp truyền thống này đối với dịch vụ y tế, người Mỹ gốc Á không nhận thấy giá trị hoặc nhận ra mục đích hay sự cần thiết phải tìm kiếm dịch vụ y tế. Hành vi này thường góp phần vào việc chẩn đoán bệnh ở những giai đoạn sau này khi bệnh đã tiến triển.